Sery z Wiżajn
Stowarzyszenie Macierzanka
Tradycja wytwarzania sera w rejonie Wiżajn i Rutki Tartak przekazywana jest z pokolenia na pokolenie przez gospodynie od niepamiętnych czasów. Świadczą o tym zachowane drewniane formy, które wykorzystywano do wytwarzania sera już przeszło 120 lat temu.
Jeszcze przed wojną duża serowarnia była w gospodarstwie szlachcica Rekosza ( teścia Burharda – kapitana Żeglugi Wielkiej i pisarza). Do dziś pozostały piwnice, w których dojrzewały sery i źródło, z którego brano wodę. Przerabiano tam mleko uzyskane od 100 własnych krów oraz skupowane od okolicznych rolników. Wyrabiano tam dwa gatunki sera: ser miękki kilkudniowy i ser twardy dojrzewający.
Ser z gospodarstwa Rekosza wywożono samochodami w beczkach aż do Gdańska czy Poznania. Ponadto ser produkowano w mniejszych serowarniach mieszczących się w gospodarstwach chłopskich. Były to gospodarstwa: Rytwińskich, Laskowskich, Gibowiczów, Dymińskich. Producenci ci zaopatrywali osadę Wiżajny, Rutkę Tartak oraz wozili ser na jarmark do Suwałk.
Po wojnie jeszcze do 1952r. działała serowarnia Dymińskich. Sery wyprodukowane w tej serowarni wywożono do Gdańska i Poznania. Jednak nie oparła się ona „komunizacji” i została zlikwidowana a jej działalność przejęła Państwowa Spółdzielnia Mleczarska.
Jesienią 2003 roku za namową władz powiatowych zwołano zebranie gospodyń z terenu gminy Wiżajny i Rutka Tartak produkujących sery. Dało to zalążek obecnie działającego stowarzyszenia.
W roku 2005 w konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo jako grupa producentów lokalnych z gminy Wiżajny i Rutka Tartak obecna Stowarzyszenie Macierzanka zdobyło Perłę.
Natomiast 15 marca 2006 roku Stowarzyszenie Macierzanka zostało wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych jako: Ser podpuszczkowy dojrzewający Wiżajny
http://www.minrol.gov.pl/index.php?/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-podlaskie/Ser-podpuszczkowy-dojrzewajacy-Wizajny
Kilkakrotnie przyjeżdżali do grupy producenci sera z Francji oraz pracownicy Unii Europejskiej z Brukseli. Dzielili się swoimi doświadczeniami na temat działalności takich grup w krajach Unii Europejskiej. Ponadto zorganizowano pobyt technologa z instytutu serowarstwa z Francji, podczas którego dowiedzieliśmy się, jakie procesy biotechniczne zachodzą w mleku i serze na każdym etapie produkcji. Producenci Stowarzyszenia Macierzanka przebywali we Francji na szkoleniu dotyczącym produkcji i warunków przechowywania sera.
W maju 2009 roku dziewięciu producentów Stowarzyszenia otrzymało rekomendację Slow Food Polska. To wyróżnienie gwarantujące wysoką jakość tak składników, jak i efektu końcowego w postaci sera podpuszczkowego. Rekomendacja SlowFood Polska sprawi, że ser podpuszczkowy dojrzewający Wiżajny stanie się marką rozpoznawalną na całym świecie. Znak organizacji SlowFood – ślimak – będzie mógł by wykorzystywany przez naszych serowarów również w handlu zagranicznym.
SlowFood Polska
http://www.slowfood.pl/
Natomiast 31 maja 2009 roku podczas festynu w Białostockim Muzeum Wsi Stowarzyszenie “Macierzanka” otrzymało od Starosty Suwalskiego Szczepana Ołdakowskiego gratulacje i słowa uznania za otrzymanie rekomendacji SLOW FOOD POLSKA dla serów podpuszczkowych oraz rejestracji dziewięciu gospodarstw produkujących sery w Rejestrze Powiatowego Lekarza Weterynarii.
|
.jpg)
.JPG)
